PCOS bij vrouwen: symptomen, oorzaken en onderzoek

PCOS, oftewel Polycysteus Ovarium Syndroom, is een veelvoorkomende hormonale aandoening bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. PCOS kan invloed hebben op de menstruatie, de eisprong, de hormoonbalans en de stofwisseling. Omdat de klachten per vrouw sterk verschillen, blijft PCOS vaak lange tijd onopgemerkt. In onze blog lees je wat PCOS is, hoe het ontstaat, welke klachten erbij horen en hoe PCOS wordt onderzocht.

Wat is PCOS?

PCOS is een hormonale aandoening waarbij de balans tussen vrouwelijke en mannelijke hormonen verstoord is. Hierdoor vindt de eisprong onregelmatig plaats of blijft deze volledig uit. In de eierstokken zijn vaak meerdere kleine onrijpe follikels aanwezig. Deze follikels worden soms cysten genoemd, maar het zijn in feite eitjes die niet verder zijn gerijpt.

Belangrijk om te weten is dat PCOS geen ziekte is met één duidelijke oorzaak of één test waarmee het kan worden vastgesteld. Het is een syndroom, wat betekent dat meerdere kenmerken samen het beeld bepalen.

Hoe vaak komt PCOS voor?

Ongeveer één op de tien vrouwen heeft PCOS. Veel vrouwen weten dit niet, omdat de klachten mild kunnen zijn of pas later in het leven ontstaan, bijvoorbeeld bij een kinderwens.

Welke klachten kunnen optreden bij PCOS?

De klachten bij PCOS verschillen per persoon. Sommige vrouwen merken vooral dat hun menstruatie onregelmatig is of soms helemaal wegblijft. Anderen krijgen te maken met acne, overmatige haargroei of haaruitval. Ook gewichtstoename, vooral rond de buik, en moeite met afvallen komen regelmatig voor. Deze klachten hangen vaak samen met een verminderde gevoeligheid voor insuline.

Niet iedere vrouw met PCOS heeft al deze symptomen, wat het herkennen van PCOS soms lastig maakt.

Oorzaak PCOS

De exacte oorzaak van PCOS is niet bekend. Wel is duidelijk dat erfelijke aanleg, hormonale ontregeling en insulineresistentie een belangrijke rol spelen. PCOS wordt niet veroorzaakt door leefstijl alleen, maar voeding en beweging hebben wel invloed op de ernst van de klachten.

Hoe wordt PCOS vastgesteld?

PCOS wordt meestal vastgesteld op basis van de zogenoemde Rotterdam-criteria. Hierbij kijkt een arts naar het menstruatiepatroon, hormonale waarden in het bloed en eventueel het beeld van de eierstokken op een echo. Als twee van deze drie kenmerken aanwezig zijn, kan er sprake zijn van PCOS.

Bloedonderzoek is een belangrijk onderdeel van dit proces. Met een PCOS-gericht hormoononderzoek wordt inzicht verkregen in de hormonale balans en kunnen andere oorzaken van klachten, zoals schildklierproblemen, worden uitgesloten.

Welke bloedwaarden spelen een rol bij PCOS?

Bij onderzoek naar PCOS worden vaak verschillende hormonen gemeten. Denk aan hormonen die betrokken zijn bij de eisprong, zoals LH en FSH, maar ook aan estradiol, testosteron en AMH. Daarnaast worden vaak prolactine en schildklierhormonen onderzocht om andere hormonale aandoeningen uit te sluiten. Deze combinatie van biomarkers geeft een goed beeld van hoe de hormoonhuishouding functioneert.

Is PCOS te genezen?

PCOS is niet te genezen, maar de klachten zijn meestal goed te behandelen. Met de juiste begeleiding kunnen veel vrouwen hun menstruatiecyclus verbeteren en hormonale klachten verminderen. De behandeling wordt altijd afgestemd op de klachten en eventuele kinderwens.

Zwanger worden met PCOS

Hoewel PCOS invloed kan hebben op de eisprong, betekent het niet automatisch dat zwanger worden onmogelijk is. Veel vrouwen met PCOS raken zwanger, soms vanzelf en soms met ondersteuning.

Waarom is het belangrijk PCOS serieus te nemen?

PCOS heeft niet alleen invloed op de vruchtbaarheid, maar ook op de algemene gezondheid. Op de lange termijn kan PCOS het risico verhogen op onder andere diabetes type 2, een verhoogd cholesterol en hoge bloeddruk. Vroegtijdige herkenning en begeleiding zijn daarom belangrijk.

Tot slot

PCOS is een complexe, maar goed te managen aandoening. Door inzicht te krijgen in je hormonale balans en tijdig actie te ondernemen, kunnen klachten vaak worden verminderd en gezondheidsrisico’s beperkt.

Wil je meer duidelijkheid over hormoonhuishouding en PCOS. Bekijk dan onze hormoontest vrouw extra uitgebreid